Outsourcing là gì?

Outsourcing (thuê ngoài) là chuyển giao một phần hoạt động — kế toán, IT, chăm sóc khách hàng, sản xuất… — cho một đối tác bên ngoài đảm nhiệm, nhằm tiết kiệm chi phí, tập trung vào thế mạnh cốt lõi và tiếp cận chuyên môn sẵn có.

Trong ngành IT, "làm outsourcing" chỉ các công ty nhận phát triển phần mềm cho khách hàng (thường ở nước ngoài), khác với công ty "product" tự làm sản phẩm của mình.

Ba dạng outsourcing người đi làm gặp

Thuê ngoài quy trình (BPO): chăm sóc khách hàng, kế toán, tuyển dụng, nhập liệu được giao trọn gói cho một công ty chuyên làm việc đó cho nhiều khách. Thuê ngoài phần mềm: công ty nhận phát triển sản phẩm cho khách, thường là khách Nhật, Mỹ, châu Âu — đây là nghĩa phổ biến nhất của chữ “outsourcing” trong ngành công nghệ Việt Nam. Cho thuê lại lao động: bạn ký hợp đồng với công ty A nhưng làm việc dưới sự điều hành của công ty B; hình thức này chỉ hợp pháp khi công ty A có giấy phép và công việc thuộc danh mục luật cho phép, với thời hạn có giới hạn theo Bộ luật Lao động hiện hành. Ba dạng này khác nhau ở một câu: ai điều hành công việc hằng ngày của bạn.

Làm ở công ty outsourcing: được gì, mất gì

Được: tiếp xúc nhiều dự án, nhiều ngành và nhiều công nghệ trong thời gian ngắn; quy trình chuẩn (quản lý yêu cầu, kiểm thử, tài liệu) vì khách hàng đòi hỏi; ngoại ngữ và kỹ năng làm việc với khách. Với người mới, đây là trường học tốt. Mất: ít quyền quyết định sản phẩm — khách quyết, mình làm; nguy cơ ngồi bench (không có dự án, lương cơ bản, áp lực tìm dự án mới); thu nhập phụ thuộc mức giá công ty bán được cho khách; và hồ sơ đôi khi bị đọc là “biết nhiều, sâu ít” nếu chuyển dự án liên tục. Công ty product ngược lại: sâu một sản phẩm, có tiếng nói về hướng đi, nhưng học hẹp hơn và rủi ro gắn với số phận của sản phẩm đó.

Hợp đồng của bạn ký với ai — câu hỏi quan trọng nhất

Trước khi nhận việc ở một công ty thuê ngoài, hỏi bốn điều: hợp đồng lao động ký với công ty nào; ai đóng bảo hiểm và trả lương; ai đánh giá và quyết tăng lương — quản lý của công ty bạn hay quản lý phía khách; và khi dự án kết thúc thì chuyện gì xảy ra. Ngồi onsite tại văn phòng khách hàng dễ tạo cảm giác mình là nhân viên của họ, nhưng mọi quyền lợi đi theo hợp đồng bạn đã ký. Người bị thiệt nhiều nhất là người làm hai năm cho khách, được khách khen, nhưng công ty ký hợp đồng không tăng lương vì “giá khách trả không đổi”.

Ví dụ: đọc hai tin tuyển “làm cho khách hàng Nhật”

Tin A: “Công ty phần mềm X tuyển lập trình viên cho dự án khách Nhật, làm tại văn phòng X, có kỹ sư cầu nối, hợp đồng lao động với X, đóng bảo hiểm đầy đủ, thưởng dự án theo đánh giá quý.” Đây là outsourcing phần mềm bình thường: bạn là nhân viên của X. Tin B: “Tuyển nhân sự làm việc tại văn phòng khách hàng, hợp đồng theo dự án 6 tháng, gia hạn theo nhu cầu khách, lương thoả thuận theo giờ.” Đây gần với cho thuê lại lao động hoặc hợp đồng dịch vụ: hỏi ngay công ty có giấy phép cho thuê lại không, ai đóng bảo hiểm, và hết 6 tháng thì sao. Cùng chữ “khách Nhật”, hai vị trí khác nhau về mức an toàn.

Từ outsourcing sang product, hoặc ngược lại

Chuyển từ outsourcing sang product, người tuyển muốn thấy bạn từng chịu trách nhiệm một mảng đến cùng chứ không chỉ làm theo yêu cầu — nên trong CV hãy chọn một hai dự án và kể bạn đã đề xuất và quyết được gì. Chuyển ngược lại, điểm cộng là hiểu sản phẩm và người dùng, điểm cần bù là quy trình làm việc với khách và tài liệu. Cả hai chiều đều bình thường; điều không bình thường là ở lại một nơi vì sợ đổi chứ không phải vì nơi đó còn dạy được mình.