Tính tiết kiệm theo mục tiêu

Quy tắc phổ biến 50/30/20 gợi ý dành 20% thu nhập cho tiết kiệm và trả nợ, 50% cho nhu cầu thiết yếu, 30% cho mong muốn cá nhân. Nếu chưa quen, hãy bắt đầu từ 10% rồi tăng dần mỗi khi lương tăng. Biết ngân sách thật của mình bằng công cụ tính lương thực nhận.

Nguyên tắc tài chính cá nhân phổ thông khuyên để dành 3–6 tháng chi tiêu thiết yếu vào một tài khoản dễ rút. Người có thu nhập bấp bênh hoặc là trụ cột duy nhất nên nhắm mức 6–12 tháng. Nên lập đủ quỹ này trước khi dồn tiền cho các mục tiêu dài hạn.

Tiết kiệm là cất tiền an toàn, dễ rút, lãi thấp — hợp với mục tiêu ngắn hạn và quỹ dự phòng. Đầu tư (cổ phiếu, quỹ, trái phiếu…) kỳ vọng lợi nhuận cao hơn nhưng có rủi ro biến động — hợp với mục tiêu trên 5 năm. Công cụ này dùng lãi suất gửi ngân hàng để ước tính an toàn.

Đặt mục tiêu theo nguyên tắc SMART: Cụ thể (mua nhà, quỹ cưới…), Đo lường được (số tiền chính xác), Khả thi so với thu nhập, Thực tế và có Thời hạn rõ ràng. Nhập mục tiêu, thời gian và lãi suất vào máy tính để biết mức góp mỗi tháng có nằm trong khả năng không.

Gửi tiết kiệm tại ngân hàng được xem là kênh an toàn cho tiền vốn và thanh khoản, tiền gửi còn được bảo hiểm tiền gửi theo hạn mức quy định. Đổi lại lãi suất thường chỉ nhỉnh hơn lạm phát, nên phù hợp cho quỹ dự phòng và mục tiêu ngắn–trung hạn hơn là tăng trưởng tài sản dài hạn.

Lãi kép là lãi sinh ra tiếp tục được cộng vào vốn để sinh lãi tiếp, khiến số tiền lớn nhanh dần theo thời gian. Bắt đầu càng sớm, phần lãi càng gánh nhiều mục tiêu thay bạn, nên số tiền cần góp mỗi tháng càng nhỏ.

Tự động hóa: đặt lệnh chuyển khoản định kỳ vào tài khoản tiết kiệm ngay ngày nhận lương, theo nguyên tắc "trả cho mình trước". Khi tiền tự động tách khỏi tài khoản chi tiêu, bạn không phải dựa vào ý chí mỗi tháng.

Lạm phát làm giảm sức mua của tiền theo thời gian, nên một mục tiêu cố định có thể "nhỏ đi" khi đến hạn. Với mục tiêu dài hạn, nên đặt con số cao hơn nhu cầu hiện tại và rà lại định kỳ; so lãi suất gửi với mức lạm phát để biết lãi thực.

Thường gặp: chưa lập quỹ dự phòng đã đầu tư rủi ro; để tiền tiết kiệm chung tài khoản chi tiêu rồi tiêu mất; đặt mục tiêu quá lớn rồi bỏ cuộc; quên tính lãi và lạm phát; và không tự động hóa nên tiết kiệm thất thường.

Mục tiêu 500 triệu, đang có 50 triệu, trong 5 năm, lãi 6%/năm: số tiền hiện có sinh lãi còn ~67 triệu, phần còn thiếu ~433 triệu → cần để dành khoảng 6,2 triệu/tháng. Thay số của bạn vào máy tính ở trên để có kết quả riêng.

Kết quả dùng một mức lãi suất cố định để ước lượng. Nếu lãi suất thực tế giảm, bạn cần góp nhiều hơn một chút để đạt mục tiêu, và ngược lại. Nên rà lại mục tiêu cùng lãi suất mỗi 6–12 tháng để điều chỉnh mức góp.